Aracı görmeden önce ilandaki bilgileri eşleştirin
Marka, model, model yılı, kilometre, yakıt, vites, donanım ve hasar beyanını ayrı bir kontrol listesine yazın. Telefonda 'ilanda yazmayan değişen, boya, ağır hasar, ticari kullanım veya devam eden arıza var mı?' diye sorun ve yanıtı mesajla teyit edin. Böylece aracı gördüğünüzde anlatının değişip değişmediğini fark edebilirsiniz.
Satıcının araç sahibi olup olmadığını sorun. Ruhsattaki ad ile satıcının kimliği uyuşmuyorsa vekâlet veya satış yetkisinin noterde doğrulanması gerekir. Ruhsat ve kimlik fotoğrafını açık mesaj gruplarında paylaşmayın; kişisel veriyi yalnızca işlem için gerekli kanaldan ve gerekli ölçüde kullanın.
- İlanın ekran görüntüsünü ve ilan numarasını saklayın.
- Kilometre, hasar ve kullanım türü beyanını yazılı teyit edin.
- Şasi numarasını yalnızca güvenli ve gerekli doğrulama için kullanın.
- Piyasanın çok altındaki fiyat ve acil kapora baskısını risk işareti sayın.
Resmî ve doğrulanabilir kayıtları kontrol edin
e-Devlet'teki Araçlarım hizmeti araç sahibine muayene, sigorta ve ceza gibi çeşitli bilgilere tek noktadan erişim sunar. Satıcıdan kendi oturumunda güncel bilgileri göstermesini isteyebilirsiniz; size ait olmayan e-Devlet hesabının şifresini talep etmeyin ve kendi şifrenizi paylaşmayın. Barkodlu araç muayene raporu resmî doğrulama hizmeti üzerinden kontrol edilebilir.
Servis bakım faturaları ve garanti kayıtları kilometre ile bakım geçmişini anlamaya yardım eder; ancak tek belgeye güvenmeyin. Tarih, kilometre ve şasi bilgisinin birbirini desteklemesini arayın. Eksik kayıt mutlaka kötü araç anlamına gelmez fakat belirsizliği ve ekspertiz ihtiyacını artırır.
Ekspertiz raporu geçmişi değil bugünkü durumu gösterir
Ekspertiz, aracın incelendiği anda görülebilen mekanik, elektronik ve gövde durumuna ilişkin bulgu üretir. Gelecekte arıza olmayacağını garanti etmez ve kayıt sorgusunun yerine geçmez. Rapor kapsamını, ölçüm cihazlarını, sorumluluk koşullarını ve hangi parçaların test edilmediğini okuyun.
Aracı bağımsız bir yerde fiziksel olarak inceleyin
Mümkünse aracı gün ışığında ve motor soğukken görün. Farklı panel aralıkları, renk tonu değişimi, cam ve far tarihleri, lastiklerin eşit aşınması, sıvı kaçakları ve iç mekândaki yoğun yıpranma gibi ayrıntıları not edin. Bunlar tek başına kesin hasar kanıtı değildir; profesyonel inceleme için soru üretir.
Ekspertiz işletmesini alıcı olarak siz seçin; satıcının yönlendirdiği tek yere bağımlı kalmayın. Motor, şanzıman, fren, süspansiyon, kaporta, boya, şasi noktaları, hava yastığı sistemi, elektronik arıza kayıtları ve lastikler için rapor kapsamını önceden sorun. Elektrikli veya hibrit araçta yüksek voltaj batarya sağlığı ve şarj sistemi için modele uygun uzmanlık arayın.
- Motoru mümkünse tamamen soğukken çalıştırın.
- Gösterge panelindeki uyarı ışıklarının açılıp sonra sönmesini gözleyin.
- Alt takım ve sıvı kaçaklarını lift üzerinde kontrol ettirin.
- Şasi ve hava yastığı kontrollerinin rapor kapsamına girdiğini doğrulayın.
- Raporu satıcıyla birlikte okuyup belirsiz ifadeleri açıklatın.
Test sürüşünde sadece motor gücüne bakmayın
Aracı yasal ve güvenli bir rotada, satıcının izniyle deneyin. Düz gidiş, frenleme, direksiyon tepkisi, vites geçişi, süspansiyon sesi, klima, camlar, kamera ve park sensörleri gibi günlük işlevleri ayrı ayrı kontrol edin. Radyoyu kapatmak olağandışı sesi duymayı kolaylaştırır.
Test sürüşünde tespit edilen belirtiyi 'normaldir' diye varsaymayın. Ekspertiz veya ilgili marka uzmanından açıklama alın. Aracı kullanmaya yetkin değilseniz ya da sigorta koşullarından emin değilseniz sürüşü yetkili kişiyle ve güvenli koşullarda yapın.
Toplam sahip olma maliyetini hesaplayın
Satın alma fiyatına trafik sigortası, kasko tercihi, motorlu taşıtlar vergisi, yaklaşan bakım, lastik, muayene, yakıt ve olası onarımı ekleyin. Ucuz görünen araç ertelenmiş bakım nedeniyle daha pahalı olabilir. Ekspertizdeki her bulgu için yaklaşık onarım teklifi alıp bütçeye pay koyun.
Kapora, güvenli ödeme ve noter devri
Aracı görmeden ve satıcıyı doğrulamadan kapora göndermeyin. Kapora gerekiyorsa aracın, tarafların, tutarın, iade koşulunun ve son tarihin açıkça yazdığı bir belge oluşturun; açıklamasız kişisel hesaba para göndermeyin. Baskı altında karar vermeyin.
Ticaret Bakanlığı, ikinci el motorlu kara taşıtı alım satımında Güvenli Ödeme Sisteminin 27 Eylül 2024'ten itibaren alıcılar için de zorunlu olduğunu açıkladı. Sistem, para transferi ile noter devir işlemini eşleştirir. Güncel işlem adımlarını noter ve Bakanlığın resmî açıklamasından teyit edin; size gönderilen rastgele ödeme bağlantısını kullanmayın.
Noterde araç üzerindeki satışa engel kayıtlar resmî süreçte kontrol edilir. Devir tamamlanmadan ana ödeme veya anahtar teslimi konusunda noter ve güvenli ödeme akışından ayrılmayın. Satış sözleşmesindeki bedel ile fiilî ödemeyi gerçeğe uygun tutun.
Bu rehber hukuki veya teknik garanti değildir
Araç geçmişi, sözleşme ve teknik durum somut olaya göre değişir. Şüpheli belge, yetkisiz satıcı, ağır hasar veya yüksek tutarlı işlemde bağımsız otomotiv uzmanı, noter ve gerektiğinde hukuk uzmanından destek alın.
Karar vermeden önce son kontrol
İlan, satıcı beyanı, resmî kayıtlar, bağımsız ekspertiz, test sürüşü ve toplam maliyet aynı hikâyeyi anlatıyorsa karar daha sağlam zemine oturur. Bu halkalardan biri belirsizse fiyat indirimi belirsizliği ortadan kaldırmaz; eksik bilgiyi tamamlamadan ilerlemeyin.
İmzadan önce raporları ve sözleşmeyi sakin biçimde yeniden okuyun. 'Bugün almazsan gider' baskısı, belgesiz vaat, farklı kişiye ödeme veya ekspertizi reddetme tek başına işlemi durdurmak için yeterli uyarılardır.
